Analiza SWOT

Czy wiesz, że dobra strategia rozwoju stanowi podstawę sukcesu Twojej firmy? Jednym z narzędzi pomocnych przy budowaniu strategii jest analiza SWOT. Często stosowana do badania mocnych i słabych stron firmy na tle konkurencji. Narzędzie to jest proste w użyciu oraz pozwala szybko ocenić aktualną sytuację firmy. A jaka jest pozycja Twojej firmy na rynku?
Share on facebook
Share on linkedin
Share on email
Share on whatsapp

Co to jest analiza SWOT?

Założenia metody SWOT opracowano w latach 50-tych XX wieku korzystając ze schematu bardziej skomplikowanego narzędzia analizy sił pola Kurta Lewina – służącego do badania sprzyjających i niesprzyjających uwarunkowań zmian w organizacji występujących w jej wnętrzu lub otoczeniu. Analiza SWOT jest zatem narzędziem uproszczonym, charakteryzuje się wysoką użytecznością praktyczną, stanowi elastyczne, solidne i stosunkowo proste w użyciu narzędzie analizy strategicznej[1].

Nazwa SWOT pochodzi od pierwszych liter elementów tworzących tą metodę:

SStrengths – mocne strony badanego obiektu

WWeaknesses – słabe strony badanego obiektu

OOpportunities – szanse, cechy otoczenia mogące mieć pozytywny wpływ na badany obiekt

TThreats – zagrożenia, cechy otoczenia mogące mieć negatywny wpływ na badany obiekt [2].

Jest to metoda, która sprawdza się w badaniu mocnych i słabych stron firmy na tle konkurencji oraz określania szans i zagrożeń płynących z otoczenia. Czynniki wpływające na obecną i przyszłą sytuację przedsiębiorstwa dzielą się na:

Po skrzyżowaniu tych dwóch kryteriów powstają cztery różne grupy czynników: [3]
macierz SWOT
Macierz SWOT

Założenia i charakterystyka analizy SWOT

Za silne strony firmy uznaje się głównie jej wyjątkowe zasoby, umiejętności oraz specyficzne cechy odróżniające ją od innych podmiotów. Są to elementy przewagi konkurencyjnej, na podstawie których można tworzyć określone strategie działania. Z kolei słabe strony firmy to te jej elementy, które ograniczają jej sprawność działania lub hamują dalszy rozwój. Zarówno w przypadku silnych, jak i słabych stron firmy nie ma uniwersalnych definicji, gdyż są to pojęcia, które należy precyzować w zależności od sytuacji, zwykle na użytek konkretnej firmy i jej otoczenia. Pomoc stanowić mogą jedynie takie narzędzia diagnostyczne, jak lista obszarów strategicznie ważnych dla funkcjonowania firmy i charakterystyka najlepszego konkurenta lub ich grupy. [4]

Jacek Wysocki

Profesor Krzysztof Obłój uważa, iż systematyczna analiza słabych i mocnych stron firmy powinna obejmować trzy etapy działania. Etapy te są ze sobą powiązane i dopiero po ich przejściu uzyskamy obraz stanu analizowanej firmy, następnie będzie można podjąć decyzję o wyborze odpowiedniej strategii działania.

Etap 1 - wskazanie kluczowych obszarów działalności

Etap pierwszy pozwala na strukturalizację procesu tworzenia i oceny sił i słabości firmy oraz wykorzystanie analizy otoczenia. Wyróżnia się zestawy działań, które mogą być kluczowe w przypadku budowania długookresowej przewagi konkurencyjnej firmy. Obszarami tych działań są:

Analiza sił i słabości firmy powinna być rozpatrywana według przedstawionych obszarów, gdyż gwarantują one uchwycenie najistotniejszych z punktu widzenia firmy czynników determinujących jej obecną i przyszłą pozycję w otoczeniu. [5]

Krzysztof Obłój

Etap 2 - Wybór układu odniesienia do oceny sił i słabości firmy

Analiza powinna uwzględniać analizę grup strategicznych, określająca konkurentów, którzy stanowią układ odniesienia do oceny pozycji firmy na rynku. Krzysztof Obłój wyróżnia trzy podejścia, polegające na: [6]

Etap 3 - Zbudowanie profilu konkurencyjnego firmy i podsumowanie wyników analizy

Na tym etapie dokonujemy podsumowania przeprowadzonych czynności oraz efektów tego działania poprzez ustalenie słabych i mocnych stron naszej firmy w porównaniu do analizowanego wzorca konkurencji. Następnie budujemy tablice zawierającą mocne i słabe strony naszej firmy we wszystkich interesujących nas obszarach działalności i w porównaniu z firmami konkurencyjnymi [7].

Modyfikacje analizy SWOT

W wyniku różnorodności podejść autorów zajmujących się analizą koncepcji SWOT oraz odmiennością ich poglądów co do istoty celu oraz perspektywy prowadzenia obserwacji badawczych możemy wyróżnić następujące koncepcje [8]:

Analiza WOT's-up

Autor analizy Arthur Sharplin postuluje, aby podczas przygotowywania procesu rozwoju organizacji skupić się na: wykluczeniu ryzyk aktualnie występujących w organizacji oraz szukaniu szans mogących pojawić się w przyszłości.

Analiza TOWS

Planując strategię powinno się zwrócić  uwagę na otoczenie organizacji. Heinz Weihrich sugeruje rozpoczęcie analizy od rozpatrywania szans i zagrożeń w otoczeniu przed którymi stoi organizacja, a następnie ich konfrontacja z własnymi mocnymi i słabymi stronami do ich wykorzystania i/lub niwelowania (szanse / zagrożenia) powinno pozwolić na lepsze zidentyfikowanie czynników najistotniejszych, a przez to, opracowanie ciekawszych koncepcji.

Analiza TOWS-SWOT

Stanowi połączenie koncepcji SWOT (analizy od wewnątrz na zewnątrz – badanie jaki wpływ na otoczenie ma organizacja) i TOWS (analizy od zewnątrz do wewnątrz – badanie jaki wpływ na organizację ma otoczenie)[9].

Cztery typy strategiczne analizy SWOT

Strategia agresywna (maxi-maxi) – przewaga mocnych stron i szans

Polega na maksymalnym wykorzystaniu kooperacji między mocnymi stronami firmy i szansami płynącymi z otoczenia. Obejmuje ona działania takie jak wzmacnianie pozycji na rynku oraz przejmowanie firm o tym samym profilu

Strategia konserwatywna (maxi-mini) – przewaga mocnych stron i zagrożeń

Wiąże się ze zmniejszeniem negatywnego wpływu otoczenia poprzez wykorzystanie potencjału drzemią­cego w firmie. Charakterystyczne dla tej strategii są działania prowadzące do selekcji produktów, segmentacji rynku, obniżki kosztów, ulepszania produktów konkurencyj­nych, rozwoju produktów, wchodzenia z nowymi produktami na nowe rynki.

Strategia konkurencyjna (mini-maxi) – przewaga słabych stron i szans

Ma na celu likwidację słabych stron firmy oraz zwiększanie jej konkurencyjności. Do kluczo­wych działań wchodzących w skład tej strategii zalicza się: ulepszanie linii produktów, zwięk­szanie produktywności, redukcja kosztów, usprawnianie firmy poprzez inwestycje.

Strategia defensywna (mini-mini) – przewaga słabych stron i zagrożeń

Polega na przetrwaniu i utrzymaniu się na rynku przez ograniczanie słabości występujących w firmie oraz przez minimalizowanie zagrożeń kreowanych ze strony otoczenia. Działania, które cechują tę strategię to: redukcja kosztów, zmniejszenie zdolności produkcyj­nych oraz zatrzymanie procesu inwestycyjnego [10].

Zalety i wady SWOT jako metody wyboru strategii

Zdaniem profesor Grażyny Gierszewskiej i profesor Marii Romanowskiej do głównych zalet analizy SWOT oraz wad można zaliczyć: [11]

Zalety analizy SWOT

Wady analizy SWOT

Podsumowanie

Analiza SWOT pomaga firmom w budowaniu efektywnej i realistycznej strategii. Wielu zwolenników strategii podkreśla, że analiza umożliwia łatwe przejście od etapu analizy do etapu planowania. Silne strony firmy to elementy przewagi konkurencyjnej, słabe strony z kolei ograniczają sprawność działania przedsiębiorstwa lub hamują dalszy rozwój.

źródła:

[1] M. Nowicki, SWOT [w:] Kompendium metod i technik zarządzania. Technika i ćwiczenia, K. Szymańska (red.), Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2015, s. 325.

[2] Z. Pierścionek., Zarządzanie strategiczne w przedsiębiorstwie. Warszawa: PWN, s.32.

[3] M. Nowicki, SWOT [w:] Kompendium metod i technik zarządzania. Technika i ćwiczenia, K. Szymańska (red.), Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2015, s. 326-327.

[4] J. Wysocki,  Wykorzystanie analizy SWOT przy wyborze strategii na przykładzie firmy Vistula SA [w:] Strategie rozwoju przedsiębiorstwa. Metody analizy – przykłady, SGH, 2007.

[5] K. Obłój, Strategia organizacji. W poszukiwaniu trwałej przewagi konkurencyjnej, PWE, Warszawa 1998, s. 171–181.

[6] K. Obłój, Strategia organizacji. W poszukiwaniu trwałej przewagi konkurencyjnej, PWE, Warszawa 1998, s. 175.

[7] K. Obłój, Strategia organizacji. W poszukiwaniu trwałej przewagi konkurencyjnej, PWE, Warszawa 1998, s. 171–181.

[8] G. Gierszewska, M. Romanowska, Analiza strategiczna przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 2009, s. 189. 

[9] M. Nowicki, SWOT [w:] Kompendium metod i technik zarządzania. Technika i ćwiczenia, K. Szymańska (red.), Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2015, s. 329.

[10] J. Wysocki,  Wykorzystanie analizy SWOT przy wyborze strategii na przykładzie firmy Vistula SA [w:] Strategie rozwoju przedsiębiorstwa. Metody analizy – przykłady, SGH, 2007 s. 213-2014

[11] M. Asejczyk-Woroniecka, Zastosowanie analizy SWOT w doskonaleniu zarządzania jednostkami administracji terytorialnej [w:] Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 6/2016 (84), cz. 1, s. 314.

Oceń ten artykuł:

Średnia ocen artykułu: 5 / 5. Liczba ocen: 4

Brak ocen tego artykułu! Bądź pierwszym oceniającym.

Inne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera!

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera!