Kaizen – japoński system zarządzania jakością

Constant Growth

Kaizen – japoński system zarządzania jakością

Constant Growth

Japoński sposób myślenia i zarządzania – „kai” rozumie się jako zmianę, a słowo „zen”, jako dobry. Kaizen to proces doskonalenia. A ten nie ma końca. Założenia tej filozofii przedstawił Masaki Imai w opublikowanej 1986 roku książce Kaizen – The Kay to Japanese Competitive Success. Według definicji, Kaizen to stopniowe i uporządkowane oraz ciągłe ulepszanie, podnoszenie wartości, postęp, poprawa, udoskonalenie. Ma zastosowanie w wielu dziedzinach życia, w życiu osobistym, społecznym oraz w pracy. Polega na ciągłym udoskonaleniu i wprowadzaniu zmian metodą małych kroków.
Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Kaizen koncentruje się na eliminowaniu strat we wszystkich procesach, a także na zaangażowaniu wszystkich uczestników firmy w realizowaniu procesu doskonalenia. Charakteryzuje się maksymalnym wykorzystaniem technik zarządzania koncentrujących się na człowieku, takich jak współdziałanie zarządzających z zarządzanymi, kolektywizm, działalność małych grup. Jakość w kontekście Kaizen kojarzy się z jakością pracy ludzi, sposobem obsługi maszyn, charakterem traktowania systemów i procedur.

Kaizen kształtuje cechy będące warunkami dobrych rezultatów takie jak:

  • Dyscyplina pracy
  • Gospodarowanie czasem
  • Rozwój zdolności i umiejętności uczestnictwa w pracy zespołowej
  • Etykę zawodową
  • Umiejętność komunikowania się

Istotę filozofii Kaizen można ująć w czterech sformułowaniach:

  • Nawet małe rzeczy należy robić dobrze
  • Każdy z pracowników powinien dążyć do ciągłego samodoskonalenia się
  • Należy zawsze stawiać i utrzymywać wysokie standardy pracy 
  • Trzeba zawsze, jako priorytet uznawać potrzeby klientów

Punktem wyjścia filozofii Kaizen jest zdefiniowanie pojęcia straty w przedsiębiorstwie. Według Kaizen stratą jest każda czynność, która z punktu widzenia klienta nie dodaje wartości do produktu bądź usługi. Wyeliminowanie wszelkiego marnotrawstwa, czyli zjawisk zbędnych, niedających wartości dodanej klientowi, przyczynia się do poprawy wykorzystania potencjału firmy.

Strata w rozumieniu Kaizen

  • Przestoje wynikające ze spowolnienia realizacji procesu w określonym miejscu – „wąskie gardło”
  • Niedopracowane metody wytwarzania, zbyt skomplikowane lub zbyt rozbudowane i pracochłonne
  • Zbędne ruchy robocze pracowników, które wydłużają proces produkcyjny i usługowy
  • Defekty produktów: wewnętrzne – braki, odpady, przeróbki oraz zewnętrzne – naprawy gwarancyjne i serwis
  • Źle zorganizowany transport wewnętrzny powodujący przestoje
  • Nadprodukcja generująca większe koszty produkcji i potencjalne koszty magazynowania
  • Zbędne zapasy wynikające z nadprodukcji lub złego planowania

Na każdym etapie Kaizen od planowania, wdrożenia, poprzez jego adaptację w przedsiębiorstwie, aż do osiągnięcia wyników możemy wyróżnić cechy charakteryzujące tj.:

Założenia Kaizen:

  • Przestoje wynikające ze spowolnienia realizacji procesu w określonym miejscu – „wąskie gardło”
  • Niedopracowane metody wytwarzania, zbyt skomplikowane lub zbyt rozbudowane i pracochłonne
  • Zbędne ruchy robocze pracowników, które wydłużają proces produkcyjny i usługowy
  • Defekty produktów: wewnętrzne – braki, odpady, przeróbki oraz zewnętrzne – naprawy gwarancyjne i serwis
  • Źle zorganizowany transport wewnętrzny powodujący przestoje
  • Nadprodukcja generująca większe koszty produkcji i potencjalne koszty magazynowania
  • Zbędne zapasy wynikające z nadprodukcji lub złego planowania

Efekty Kaizen:

  • Większe identyfikowanie się z przedsiębiorstwem
  • Poprawa komunikacji między współpracownikami oraz pracownikami
  • Wzrost udziału pracy zespołowej
  • Zespołowe rozwiązywanie problemów
  • Zniwelowanie marnotrawstwa, wyszczuplenie procesu, optymalne wykorzystywanie zasobów

Narzędzia Kaizen

Koła jakości – forma pracy zespołowej, której głównym zadaniem jest praktyczna działalność w celu doskonalenia jakości w obrębie danego przedsiębiorstwa oraz rozwiązywanie problemów. Są to małe, nieformalne grupy osób (zwykle liczące około  5-8 osób) złożoną z ludzi na zbliżonym szczeblu.

Kompleksowe sterowanie jakością (TQC) – najważniejszą kwestią jest, jakość ludzi. Firma, która potrafi wprowadzić jakość do swej załogi, ma już w połowie rozwiązane problemy jakości wyrobów i usług. Skuteczne sterowanie jakości wymaga współdziałania wszystkich zatrudnionych w firmie we wszystkich dziedzinach działalności, takich jak: badania rynku, prace rozwojowe, planowanie, projektowanie, przygotowanie produkcji, zaopatrzenie, kooperacja, wytwarzanie i kontrola jakości.

Just in time – koncepcja ta polega na tym, że w każdym kolejnym stadium produkcji w stosownym czasie znajduje się wyłącznie ściśle określona liczba niezbędnych części, zakład nie utrzymuje zapasów. Zasada just in time łączy się z ideą zero zapasów, zero opóźnień i zero błędów. Taiichi Ohno powiązał zasadę z dwoma pojęciami tj.: kanban – zasada dołączania druków zleceń do każdego wyrobu, co umożliwiło realizację zróżnicowanych zamówień przy wykorzystaniu jednej taśmy produkcyjnej. Drugim był system autokorekty produkcji jidoka, dzięki któremu proces zatrzymywała się tuż po wykryciu błędu i natychmiast można było go naprawić.

Zarządzanie parkiem maszynowym TPM – ma na celu maksymalizację efektywności wykorzystania maszyn poprzez kompleksowy system prewencyjnych konserwacji, obejmujący całe życie sprzętu. W tych działaniach zaangażowani są wszyscy ludzie ze wszystkich wydziałów i na wszystkich szczeblach.

Zarządzanie między-funkcjonalne – dotyczy realizacji zadań poszczególnych komórek realizujących wspólne cele firmy, jako całości. Służy ono przełamaniu barier międzywydziałowej komunikacji, zapewnia istnienie procedur i regulacji jakości.

Japońska filozofia pracy jest coraz częściej stosowana przez polskie przedsiębiorstwa. Doskonale sprawdza się w organizacji procesów produkcyjnych, przy zapewnieniu jakości i w logistyce. Pozwala zdobyć przewagę konkurencyjną poprzez stopniowe, ciągłe doskonalenie, ustalanie i osiąganie coraz wyższych standardów.

Kaizen stał się bardzo szybko popularny na całym świecie. Przedsiębiorcy dostrzegli jego ogromny potencjał oraz korzyści płynące z wdrożenia Kaizen w firmie. Filozofia ta pozwala przedsiębiorstwom sprostać wymaganiom wytwarzania produktów i usług o najwyższej jakości, niskim kosztem i dokładnie na czas wykonania zlecenia. Kaizen to kultura działania, która aby odniosła sukces, musi być filozofią codziennego, systematycznego działania. Pracownicy muszą każdego dnia poszukiwać nowych rozwiązań, ulepszeń, utrzymywać porządek na swoim miejscu pracy oraz unikać marnotrawstwa.

Wiele firm działających w Polsce zaczęło stosować metodę Kaizen. Przedsiębiorstwa wprowadzające metodę generują wiele korzyści, również tych dla pracowników. Niektóre z nich to:

  • eliminacja niepotrzebnych działań i opóźnienia w pracy, co pozwala wykonywać ją z łatwością i bez irytujących zakłóceń
  • ułatwiona analiza pracy i łatwość w zgłaszaniu pomysłów doskonalących, korzystne dla całej firmy
  • możliwość doskonalenia środowiska pracy wspólnie z najbliższymi współpracownikami

Korzyści z Kaizen dla całej firmy:

  • eliminacja ukrytych kosztów, wynikających z siedmiu rodzajów marnotrawstwa istniejących w procesach produkcyjnych (nadprodukcja, nadmierne zapasy, usterki, zbędny ruch, straty w procesie wytwarzania, oczekiwanie, transport) 
  • doskonalenie operacji służących dodawaniu wartości w produkcji tak, aby klient otrzymywał produkt o najwyższej jakości, najniższym kosztem i w najkrótszym możliwym czasie.

Podsumowując, filozofia Kaizen nastawiona jest na ludzi i na ich działalność, prowadzi do poprawy jakości i wyższej produktywności. Badania wykazują, iż wprowadzenie Kaizen w pierwszym okresie pozwala uzyskać wzrost produktywności o minimum 30% bez większych inwestycji kapitałowych. Koncepcja ta pozwala uważnie postrzegać potrzeby klientów oraz budować system zorientowany na ich wymagania.

 Ważnym elementem wdrażania Kaizen jest systematyczność. Pracownicy muszą każdego dnia poszukiwać nowych rozwiązań, ulepszeń, utrzymywać porządek na swoim miejscu pracy oraz unikać marnotrawstwa. To, co najtrudniejsze i jednocześnie najważniejsze, bez zmiany mentalności ludzi nie da się wdrożyć, nawet najprostszego systemu. To ludzie muszą go realizować.

Oceń ten artykuł:

Średnia ocen artykułu: 0 / 5. Liczba ocen: 0

Brak ocen tego artykułu! Bądź pierwszym oceniającym.

Inne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera!

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera!